Jak menopauza wpływa na ryzyko choroby Alzheimera i jak utrzymać mózg w zdrowiu

Zapalenie układu nerwowego to stan zapalny mózgu lub rdzenia kręgowego, który może uszkodzić komórki nerwowe niezbędne do funkcji poznawczych. Kiedy zapalenie układu nerwowego staje się przewlekłe, powtarzające się uszkodzenia mogą zakłócić linie komunikacyjne w mózgu i potencjalnie doprowadzić do powstania płytki nazębnej, która jest związana z chorobą Alzheimera.

Kobiety są dwukrotnie bardziej narażone na chorobę Alzheimera niż mężczyźni, co od dawna przypisywano faktowi, że kobiety żyją dłużej niż mężczyźni, a ryzyko choroby Alzheimera wzrasta wraz z wiekiem. Jednak nowe badania wykazały inny czynnik: dramatyczne zmiany hormonalne, których doświadczamy w okresie menopauzy. Zmiany te, zwłaszcza utrata estrogenów, mogą nasilać zapalenie układu nerwowego i według neurobiolog Lisy Mosconi – dyrektor Women’s Brain Initiative i Programu Zapobiegania Alzheimerowi w Weill Cornell Medicine/New York-Presbyterian Hospital – przyspieszają chronologiczne starzenie się kobiet mózg. To właśnie starzenie się może równać się zwiększonemu ryzyku choroby Alzheimera u kobiet w okresie menopauzy.

Możliwe, że spadek poziomu estrogenów jest również przyczyną nieproporcjonalnego wpływu na nas innych chorób i zaburzeń związanych z funkcjami poznawczymi, takich jak stwardnienie rozsiane (choroba autoimmunologiczna atakująca mózg i rdzeń kręgowy), migreny i duże zaburzenia depresyjne.

Poznaj swoje ryzyko

Ryzyko wystąpienia zapalenia układu nerwowego jest zwiększone, jeśli masz wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu, choroby serca i/lub cukrzycę typu 2. Stany te mają charakter prozapalny i mogą bezpośrednio zagrażać zdrowiu serca i naczyń krwionośnych, które są odpowiedzialne za transport niezbędnego tlenu do mózgu.

Ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera wzrasta szczególnie wraz z wiekiem oraz w przypadku, gdy u rodzeństwa lub rodzica zdiagnozowano tę chorobę. Większe ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera występuje także w przypadku Latynosów i Afroamerykanów.

Poznaj swoje liczby

Prawie każda osoba przechodząca menopauzę odczuje nasilenie stanu zapalnego, w tym w obszarze mózgu. Jest to nieunikniona konsekwencja spadku poziomu estrogenu, który, jak już wspomniałem, odgrywa kluczową rolę w regulacji stanu zapalnego. Estrogen jest również niezbędny do zarządzania niektórymi funkcjami neurologicznymi. Nic więc dziwnego, że menopauza może wpływać na jasność myśli, koncentrację, spokój i inne zdolności i zachowania związane z mózgiem.

11 października zodiak

Niestety nie ma żadnych zatwierdzonych i skutecznych testów sprawdzających zapalenie układu nerwowego. Możemy jednak w sposób nienaukowy zmierzyć naszą reakcję poznawczą na zmniejszający się poziom estrogenu, zwracając uwagę na nasilenie objawów menopauzy związanych z mózgiem. Może to obejmować objawy takie jak mgła mózgowa i zapominanie, a także stany lękowe i depresja. Większość kobiet doświadczy niektórych z tych objawów w różnym stopniu. „Nie jest to zaskakujące, jeśli weźmie się pod uwagę, ile objawów menopauzy – w tym uderzenia gorąca, depresja, stany lękowe, zaburzenia snu, a nawet zamglenie mózgu – tak naprawdę ma swoje źródło w mózgu, a nie w jajnikach” – mówi Mosconi.

Ogólnie rzecz biorąc, objawy ustąpią, gdy estrogen się ustabilizuje, a Ty ustalisz swego rodzaju normę pomenopauzalną (jest mało prawdopodobne, że kiedykolwiek powrócisz do status quo sprzed menopauzy). Jednakże u niektórych kobiet nastąpi postęp w zakresie pogorszenia funkcji poznawczych, co może ostatecznie doprowadzić do rozpoznania demencji.

Jeśli jesteś narażony na zwiększone ryzyko choroby Alzheimera lub innej choroby poznawczej, gorąco polecam przeczytanie Mózg XX I Mózg menopauzy przez Mosconiego. Jest niesamowitym źródłem informacji we wszystkich kwestiach związanych z menopauzą i zdrowiem poznawczym.

Jak MHT może pomóc

Nie przeprowadzono jeszcze szeroko zakrojonych badań stwierdzających, że MHT chroni mózg Wszystko kobiety w okresie menopauzy lub zbliżające się do niej. Jednak niektóre badania pokazują, że jest on skuteczny w przypadku określonych grup i nie jest zalecany dla innych.

Jak wspomniałem w Rozdziale 4, badania opublikowane w 2023 roku wykazały, że nosiciele genu APOE4, który wiąże się z większym ryzykiem rozwoju choroby Alzheimera, podczas stosowania hormonalnej terapii zastępczej doświadczyli większej szybkości przywoływania pamięci i większych objętości w obszarach mózgu (w porównaniu dla osób niebędących użytkownikami).

Wykazano również, że terapia hormonalna ma znacząco neuroprotekcyjne działanie u kobiet, które przed 50. rokiem życia przeszły obustronną wycięcie jajników (usunięcie obu jajników) i w pewnym stopniu chroni ją u kobiet, które stosowały MHT we wczesnej fazie menopauzy, czyli na ogół pomiędzy w wieku 50–60 lat. Jednakże u kobiet, które rozpoczęły HHT w późnej menopauzie, zdefiniowanej jako wiek między 65 a 79 lat, wykazano zwiększone ryzyko pogorszenia funkcji poznawczych i demencji. Pokazuje to, że podobnie jak w przypadku kardioprotekcji, czas podania MHT może być ważnym czynnikiem przy ustalaniu, czy będzie on bezpieczny i/lub skuteczny dla komórek mózgowych.